ŞİÎ ÂLİMLERİN TASAVVUF ELEŞTİRİLERİ: MUHAMMED ALİ BİHBEHÂNÎ'NİN RİSÂLE-İ ?ÂYRATİYYE ÖRNEĞİ ÜZERİNDEN BİR İNCELEME
[ X ]
Tarih
2023
Yazarlar
Dergi Başlığı
Dergi ISSN
Cilt Başlığı
Yayıncı
Erişim Hakkı
info:eu-repo/semantics/openAccess
Özet
Şiî mezhebinin ortaya çıkışından itibaren Şiî âlimler tasavvufa muhalefet etmişlerdir. Şiî ulemâ, önceleri eserlerinin bir bölümünde tasavvufu eleştirmişler sonraki dönemlerde ise bu konuyu müstakil eserlerde ele almışlardır. Akademik çalışmalarda Şiî ulemânın tasavvuf aleyhtarlığı konusunda oluşturduğu bu kaynaklar tanıtılmıştır. Bazı araştırmalardaysa Şiî âlimlerin söz konusu eserleri bir bütün olarak incelenmek suretiyle onların tasavvuf eleştirilerinin nedenleri irdelenmiştir. Bu çalışmadaysa Şiî âlim Muhammed Ali Bihbihânî’nin Risâle-i ?âyratiyye isimli eserinden hareket edilerek Şiî ulemânın tasavvufa karşı çıkmasının sebepleri ortaya çıkarılmıştır. Böylece konu daha da darıltılarak Şî’a’da tasavvuf muhalefetinin nedenlerinin yakından görülebilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada Risâle-i ?âyratiyye’nin tasavvuf eleştirilerine neden olan sebeplerin alındığı kaynaklar tespit edilmiştir. Nitekim bu yöntem izlenerek Muhammed Ali’nin tasavvuf eleştirilerini genel olarak sûfî tabakat kitaplarında geçen bazı menkıbe ve şatahâta dayandırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Müellif, bu eserlerden bazı kısımları seçerek mutasavvıfların şeriat dairesinde hareket etmeyen bir zümre olarak tanıtmıştır. Muhammed Ali, tasavvuf aleyhtarlığını temellendirmek için mutasavvıfların hemen hemen bütününün Sünnî mezhebinden olduğunu göstermeye gayret ettiği de görülmüştür.
Açıklama
Anahtar Kelimeler
Tasavvuf, İran, Şiâ, Muhammed ALİ Bihbihânî, Risâle-i Hayratiyye
Kaynak
E-Şarkıyat İlmi Araştırmalar Dergisi
WoS Q Değeri
Scopus Q Değeri
Cilt
15
Sayı
1